“Vers van de pers: een brief van Mona Keijzer over wooncoöperaties”, piept onze telefoon op maandag 19 januari. Dat prikkelde onze nieuwsgierigheid. Wat zou de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening willen delen over een onderwerp dat ons zo na aan het hart gaat? Het blijkt de brief aan de Tweede Kamer waarin de minister haar aanpak beschrijft om belemmeringen voor wooncoöperaties weg te nemen. Je herinnert je misschien nog dat Cooplink in april 2024 een rapport presenteerde aan de Tweede Kamer met de 30 belemmeringen in wet- en regelgeving voor wooncoöperaties.
“Dit kabinet wil juridische en financiële belemmeringen voor coöperatief wonen wegnemen,” schrijft Mona Keijzer, “zodat dit een waardig alternatief wordt, een derde sector. In deze brief beschrijf ik mijn aanpak om belemmeringen voor wooncoöperaties en andere vormen van coöperatief wonen weg te nemen.” Zo gaat ze in op (1) de aanpak van financiële belemmeringen voor wooncoöperaties, (2) locaties en ondersteuning van gemeenten en (3) overige belemmeringen uit het rapport van Cooplink.
Fonds Coöperatief Wonen
Mona’s speerpunt is het Fonds Coöperatief Wonen: “Dit fonds moet ervoor zorgen dat coöperatieven de financiering wél rond kunnen krijgen.” 60,6 miljoen subsidie is bestemd voor het fonds, dat eind 2026 operationeel zal zijn. Wooncoöperaties die betaalbare huurwoningen realiseren, komen dan in aanmerking voor maximaal 95% financiering van de plan- en bouwfase.
Het fonds is gericht op continuïteit, daarom revolveren de middelen. Gerealiseerde initiatieven leveren een solidariteitsbijdrage. Met die bijdrage wordt het fonds gedragen door de sector. Cooplink buigt zich met wooncoöperaties over de realisatie van een solidariteitsfonds.
Meer locaties en ondersteuning
Coöperaties zijn van meerwaarde om betaalbare woningen te realiseren en kunnen bijdragen aan andere opgaven. Mona Keijzer: “Daarom wil ik gemeenten stimuleren om hun mogelijkheden meer in te zetten voor coöperatieve initiatieven.” Gemeenten kunnen namelijk zorgen dat wooncoöperaties een plek krijgen in een gebiedsontwikkeling en de realisatie van de initiatieven versnellen door het proces te stroomlijnen en ondersteuning te bieden. Ze kunnen grond bestemmen voor initiatieven met een maatschappelijke meerwaarde, ze kunnen kavels toewijzen aan initiatieven zonder winstoogmerk en ze kunnen regels stellen over de blijvende betaalbaarheid van de huurwoningen. Mona laat een handreiking opstellen voor het bepalen van grondprijzen voor sociale huurwoningen.
Beheercoöperaties
Mona Keijzer belooft een inspiratiegids uit te werken om corporaties en bewoners te enthousiasmeren om meer te doen met beheercoöperaties. Dat heeft ze zo afgesproken in de prestatieafspraken met de corporaties. Deze inspiratiegids wil ze samen met Cooplink en Crowdbuilding vorm geven. Mona wijst ook op de Toolbox beheercoöperaties van Cooplink, die bewoners en woningcorporaties helpt om het gesprek te voeren met elkaar over de uitgangspunten om die op een eenvoudige manier uit te werken.
Voorzieningen delen
Cooplink schetste in het rapport van 2024 ook de belemmeringen om in vergaande mate voorzieningen te delen. Om die reden laat het ministerie van VRO een verkenning uitvoeren naar de sociale verzekeringswetten met een kostendelersnorm. Ook andere punten uit dat rapport krijgen aandacht in de brief van Mona Keijzer.
Definitie wooncoöperatie in de wetgeving
“Recent heeft lid Beckerman (SP) haar initiatiefwet bevordering wooncoöperaties ingediend, waarin de wettelijke definitie wordt verbeterd,” schrijft Mona. “Ik zie uit naar de behandeling van die wet om te zorgen dat ook dit knelpunt wordt opgelost.”
De minister belooft tot slot “Ik zet mij ervoor in om de voorwaarden te scheppen waarin wooncoöperaties kunnen groeien. Zo bouwen we niet alleen aan woningen, maar aan gemeenschappen die toekomstbestendig zijn.” Hear, hear.