Samen voor altijd betaalbaar wonen. Met oog voor elkaar, de buur en de natuur. Wasmachines, logeerkamers en auto’s delen, zodat je minder ruimte en spullen nodig hebt. Samen beslissingen nemen, samen verantwoordelijk zijn voor je eigen leefomgeving. Dat is een wooncoöperatie. Ze komen voor in twee varianten.

Beheercoöperatie

Je huurt samen een pand van een derde, vaak de woningcorporatie. Jullie nemen het beheer over van het pand en zorgen voor woningtoewijzing, huur, onderhoud en wat er verder bij komt kijken.

• Het eigendom van het vastgoed is in handen van een derde, meestal de woningcorporatie, soms de gemeente.
• Het collectief huurt het complex en de leden huren de woningen van het collectief.
• Het collectief bepaalt de verdeling van de huur over de individuele huishoudens.
• Het collectief is verantwoordelijk voor beheer en onderhoud (in samenspraak met de eigenaar). 
• Voorbeelden: Papenhulst in Den Bosch en Strowijk IEWAN in Lent

Wat is het niet? Er zijn collectieven waarbij de leden individueel huren van de vastgoedeigenaar en het collectief bepaalde verantwoordelijkheden heeft in het beheer via een beheerovereenkomst. Omdat het collectief geen formele huurovereenkomst heeft met de vastgoedeigenaar spreken we hier niet van een beheercoöperatie. De meeste Centraal Wonen-projecten in Nederland zijn zo opgezet.

Vastgoedcoöperatie

Je koopt samen een locatie en realiseert er woningen. Je collectief is de eigenaar, jij en de andere leden huren van het collectief. De huur is en blijft laag, er is geen winstoogmerk.

• Het eigendom van het vastgoed is in handen van het collectief.
• Het collectief koopt, de leden huren de woningen van het collectief.
• Er is geen winstoogmerk: het collectief zorgt voor betaalbare huur, niet alleen nu, maar ook in de toekomst. 
• Samen zorgen de leden voor beheer en onderhoud.
• Voorbeelden: Ecodorp Boekel en de Warren in Amsterdam.

Wat is het niet? Er zijn varianten waarbij de leden via een vorm van participatie kunnen profiteren van de waardeontwikkeling van het vastgoed. Dat is geen wooncoöperatie volgens onze definitie, de wooncoöperatie kent immers geen winstoogmerk. Hetzelfde geldt voor CPO of CPO+ projecten. Dat zijn projecten waarbij de leden individueel kopen en (ver)bouw(ing) en beheer collectief organiseren.

Weetjes

De wooncoöperatie, die is opgenomen in de Woningwet van 2015, gaat (alleen) over de aankoop van woningen van een woningcorporatie. De wet is bedoeld om een collectief van (sociale) huurders in staat te stellen om de woningen aan te kopen en duurzaam betaalbaar te houden. Deze wooncoöperatie is een vastgoedcoöperatie zoals hiervoor beschreven.

Cooplink diende samen met de SP in maart 2025 de initiatiefwet Wet Bevordering Wooncoöperaties in, die o.m. een heldere definitie biedt van de beheercoöperatie en de vastgoedcoöperatie. Dat zijn de wooncoöperaties waar Cooplink zich voor inzet. Er zijn overigens ook combinaties mogelijk van beheer- en koopvarianten in één project. Dan is een deel van de woningen gehuurd van een woningcorporatie en een ander deel gekocht.