Wat als je niet alleen je woonomgeving deelt, maar ook samen duurzame energie opwekt? Lokaal, betaalbaar en groen? Hoe pak je dat aan? Wat zijn de uitdagingen, en vooral: wat levert het op? Hoe kun je in jouw project lokaal duurzame energie opwekken, beheren en gebruiken?
Energie delen: een nieuwe stap
In de energiewetgeving is ruimte ontstaan om energie te delen binnen energiegemeenschappen. Je investeert in een zonsysteem en de kilowatturen die je opwekt, kun je delen met anderen in de gemeenschap, zelfs als die energie elders is opgewekt.
Gelijktijdigheid: De energie die je opwekt en gelijktijdig gebruikt, kun je direct delen. Dit omzeilt de energiemarkt, hoewel je geen energiebelastingvoordeel krijgt.
Voordelen: Je betaalt een vaste prijs voor je zonne-energie, wat interessant is bij stijgende energieprijzen. Voor wind- en zonne-energie kun je zo tot 70% van je verbruik matchen tegen een aantrekkelijke prijs.
Tips voor coöperaties
Bepaal je doel: Wil je zoveel mogelijk duurzaam? Lokaal? Onafhankelijk? Bedenk van tevoren wat je wilt bereiken.
Zoek een installatieadviseur: Een goede adviseur kan je vertellen wat de mogelijkheden, voor- en nadelen en kosten zijn.
Onderzoek lokale mogelijkheden: Kijk wat er in je gemeente of provincie mogelijk is aan subsidies en leningen.
Juridische ondersteuning: Zorg voor goede juridische afspraken, vooral als je een gebouwgebonden energiecoöperatie opricht.
Energieopwekking: PVTE-panelen en bodemwarmte
Een voorbeeld: Wooncoöperatie Stroom richtte energiecoöperatie Srefidensi op. Met hulp van Drietech & Verhoef, een Rotterdams ingenieursbureau, onderzochten ze de mogelijkheden. Het resultaat: een gecombineerd systeem met:
PVTE-panelen: Dit zijn panelen die zowel elektriciteit (PV) als warmte (TE, thermisch) opwekken. De zonnepanelen wekken stroom op, en daaronder zitten buizen met vloeistof die warmte uit de buitenlucht halen – ook ’s nachts en in de winter.
Bodemlussen: Omdat ze niet diep in de bodem mogen (omdat het Warmte-Koude-Opslagsysteem van Eteck daar zit), gebruiken ze bodemlussen in de funderingspalen. Zo halen ze warmte uit de bodem zonder in conflict te komen met Eteck.
Wooncoöperatie Stroom/Energiecoöperatie Srefidensi | CVZ: Collectieve Voorzieningen | MLOEA: Meerdere leveranciers op één aansluiting
Het energiesysteem: hoe werkt het?
Elektriciteit: De PV-panelen wekken stroom op, die direct gebruikt kan worden voor verlichting, liften en huishoudens.
Warmte: De thermische (TE-)panelen leveren warm water aan individuele warmtepompen in elk appartement.
Energieopslag: Als je te veel zonne-energie opwekt, gaat dat naar een energiedienstverlener, die het weer deelt met diens huishoudens. Als je te weinig opwekt, koop je bij via de markt.
Balancering: In de zomer kun je warmte opslaan in de bodem, die je in de winter weer gebruikt. Zo creëer je een dag-nacht- en zomer-winterbalans.
Waarom een eigen energiecoöperatie? Wooncoöperatie Stroom heeft Srefidensi opgericht als gebouwgebonden energiecoöperatie om:
BTW-voordeel: Als energiecoöperatie kunnen ze de BTW op financiering terugvragen. Dat kan een wooncoöperatie niet. Dat scheelt 21%, wat meer investeringsruimte geeft.
Onafhankelijkheid: Ze zijn veel minder afhankelijk van commerciële partijen. Ze bepalen zelf hun energieprijzen en investeringen.
Geen winstoogmerk: Ze hoeven geen winst te maken voor aandeelhouders. Alle opbrengsten gaan terug in het systeem of de gemeenschap.
Subsidies en leningen: Ze kregen € 20.000 subsidie van de provincie Noord-Holland en hebben toegang tot duurzaamheidsfondsen die voor wooncoöperaties moeilijker te krijgen zijn.
Juridische en financiële uitdagingen
Het opzetten van een energiecoöperatie is een complex traject:
Recht van opstal: De installaties bevinden zich in het pand van Stroom, maar zijn van Srefidensi. Dat vereiste juridische afspraken over eigendom en verantwoordelijkheid.
Sale-leaseback constructie: Stroom verkocht de installaties aan Srefidensi en least ze terug. Zo zijn de panelen eigendom van de energiecoöperatie.
Akte van oprichting: De statuten voor de gebouwgebonden energiecoöperatie zijn moeite waard om te bekijken. Ze zijn opgesteld met hulp van juristen die gespecialiseerd zijn in coöperatief recht.
Kosten: Het is een hoge investering – je bouwt eigenlijk je eigen energiecentrale. Maar op termijn verwacht wooncoöperatie Stroom goedkoper uit te zijn dan bij een commerciële leverancier. Het gebouw is energieneutraal: de 111 PV panelen en 51 thermische panelen wekken 100,3% van het eigen gebruik op.
