Is je initiatief nog jong? Is het te vroeg voor jou om naar de notaris te stappen en een formele rechtsvorm te kiezen? Maar wil jouw groep wel een rechtspersoon zijn, zodat je bijvoorbeeld lid kunt worden van Cooplink? Dan is de informele vereniging wat voor jou. De informele vereniging wordt ook wel ‘vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid’ genoemd.

Rechtspersoon zonder notariskosten

Een informele vereniging heeft op grond van de Nederlandse wet rechtspersoonlijkheid. Dit type vereniging heeft geen notariële akte nodig, je maakt dus nog geen kosten. Een belangrijk verschil tussen een vereniging met volledige en een met beperkte rechtsbevoegdheid is dat deze laatste geen registergoederen kan verkrijgen, met andere woorden: een informele vereniging kan geen grond of gebouwen of woningen aankopen.

Inschrijven bij KvK of niet?

Een informele vereniging kan bij de KvK worden ingeschreven, maar dat hoeft niet. Schrijft je de informele vereniging in in het Handelsregister? Dan is in eerste instantie de vereniging aansprakelijk en daarna pas zijn eventueel de bestuurders privé aansprakelijk. Schrijf je een informele vereniging niet in in het Handelsregister? Dan zijn de bestuurders meteen privé aansprakelijk.
Wil je contributies heffen? Schrijf je dan in bij de Kamer van Koophandel. Met die inschrijving kun je namelijk een bankrekening op naam van de vereniging openen.

Vereisten

De informele vereniging wordt veel gebruikt door startende groepen. De volgende eisen gelden:

• De informele vereniging heeft een gemeenschappelijk, niet-commercieel doel;
• De informele vereniging heeft een ledenbestand;
• De informele vereniging kent een bestuur en twee verplichte ledenvergaderingen per jaar.

Oprichtingsbijeenkomst

De oprichting van een informele vereniging is simpel. Je komt met zijn allen bij elkaar. Jullie gemeenschappelijk doel is de totstandkoming van jullie woongemeenschap, en je besluit gezamenlijk om op dat moment een vereniging met dat doel op te richten. 
Dat besluit leg je vast in notulen. Eerst vermeld je alle aanwezigen. Het volgende punt in de notulen is dan het oprichtingsbesluit, bijvoorbeeld:

De aanwezigen besluiten dat zij bij deze gezamenlijk de ‘vereniging van kandidaat-bewoners van de woongemeenschap in oprichting [naam van jouw initiatief]‘ oprichten, met als gezamenlijk doel het bevorderen van de totstandkoming en instandhouding van een woongemeenschap in [locatie (gemeente/regio/provincie)].

De rest van de bijeenkomst is meteen de eerste ledenvergadering van de vereniging. Daarin spreek je bijvoorbeeld af wie in het bestuur gaan, of er contributies worden geheven en hoe hoog die dan zijn. Ook dat leg je allemaal vast in deze eerste notulen. Die notulen volstaan voor de Kamer van Koophandel en voor de Rabobank.

Ledenregister

In het ledenbestand, ook wel ledenregister genoemd, houd je bij wie wanneer lid wordt en wie wanneer de informele vereniging verlaat. Als je de informele vereniging wilt opheffen, zul je dit ledenregister moeten overleggen aan de Kamer van Koophandel.

Ledenvergaderingen

Ieder jaar zijn er in ieder geval twee ledenvergaderingen. Een aan het einde van het jaar: dan wordt de begroting goedgekeurd voor het volgende jaar. En een voor de zomer: dan wordt de jaarrekening over het voorafgaande jaar goedgekeurd.

Begroting en jaarrekening

Zijn er inkomsten en uitgaven? Het bestuur is formeel verantwoordelijk voor begroting en jaarrekening, en dus niet alleen de penningmeester.

Statuten

Statuten zijn niet nodig. Het mag natuurlijk wel. Dat hoeft niet bij de notaris. Je kunt zelf statuten opstellen; er zijn namelijk geen eisen aan deze statuten. De WBTR is er niet op van toepassing, want die ziet alleen toe op rechtspersonen.
Het is sowieso slim om bepaalde zaken vast te leggen, bijvoorbeeld wie als lid toegelaten kan worden,

Belasting

Een vereniging zonder onderneming betaalt geen belasting. Voer je wel structureel commerciële activiteiten uit? Dan betaal je vennootschapsbelasting over de winst.